Share:

Türkiye Pazar Analizleri

Tugra Gonden • 23/02/2021

Ofis

2020 her açıdan alışılmadık zor bir yıl olmuştur. Küresel salgın, hemen hemen her sektör üzerinde ciddi etkiler yaratmıştır. Bununla birlikte her sektör, bu krizin sunduğu zorluklar ve fırsatlarla karşı karşıyadır. Bu nedenle, iş dünyası değiştikçe ofis pazarının geleceği de değişmektedir. Her kuruluş yeni çalışma yöntemleri benimsemeye çalışırken, çalışma şeklinin sonuçları her biri için farklılık göstermiştir. Sonuç olarak, uzaktan çalışmadaki üstel büyüme, ofis pazarının evrilen değişimine katkıda bulunmaktadır. Temel olarak esneklik ve üretkenliğe yönelik eğilimlerin hızla artması beklenirken bu iki temel itici güç doğrultusunda, ''sonraki'' normal çalışma alanının değerini en üst düzeye çıkarmak etrafında şekillenecektir. Ofis pazarındaki gerçekleşecek bu değişimlerin yanı sıra, ekonomideki daralma beklentisi, yüksek işsizlik oranı ve döviz baskısı dahilinde devam eden sert rüzgarlar, genel kiralama faaliyetlerini ve yatırımları üzerinde etkili olacaktır. Öte yandan, Moody's Analytics’e göre, İstanbul’da ofis kullanan istihdam büyümesi, Avrupa’da ilk sırada yer almaya devam ederken, beklentilerin seviyesini koruma yönünde olması ile birlikte 2021 ekonomisinde beklenen kısmi toparlanma doğrultusunda ofis pazarının çalışma alanlarının yükselen yönlerine paralel olarak toparlanmaya başlaması öngörülmektedir. Ek olarak, oldukça önemli bir proje olan İstanbul Uluslararası Finans Merkezi (İFM), 2021'in sonunda tamamlanacak olan yaklaşık 1,5 milyon m² inşaat halindeki arz ile küresel ölçekte dev bir yatırım merkezi olacaktır.

Perakende

Pandeminin yarattığı ciddi ekonomik etkiler, yıl boyunca fiziksel perakende pazarınında da belirgin sonuçlar ortaya çıkmasına sabep olmuştur. Bununla birlikte, Kasım ayı itibariyle yeniden getirilen kısıtlandırmalar öncesi, kısmi toparlanma sürecine girmeye çalışan fiziksel perakende kısıtlı da olsa düzelme sinyalleri göstermeye başlamıştı. Öte yandan, AYD/Akademetre tarafından sağlanan alışveriş merkezleri perakende verileri göz önüne alındığında; Kasım 2020’de alışveriş merkezi ciro endeksi bir önceki aya göre %10,3 oranında azalırken, bir önceki yılın aynı ayına göre %11 düşüş gerçekleşmiştir. Getirilen yeni kısıtlamalar doğrultusunda, Kasım 2020 verilerine göre tüm kategorilerde bir önceki yılın aynı ayına göre belirgin düşüşler kaydedilmiştir. Giyim ve ayakkabı kategorilerinde metrekare verimlilik endeksleri sırasıyla %14,8 ve %18,8 ve her iki kategori de bir önceki aya göre benzer seviyerlerde sırasıyla %10 ve %12 seviyelerinde azalmıştır. Bununla birlikte, belirgin olarak tek ve yüksek kaydedilen artış %33,9 oranla teknoloji kategorisinde gerçekleşirken, belirgin azalış ise %41,3 oranında yeme – içme kategorisinde kaydedilmiştir. Aynı şekilde her iki kategorinin gösterdiği eğilim bir önceki çeyrekte kaydedilen sonuçlarla benzerlik gösterirken, yeme-içme sektörünün yeni kısıtlamalar sonrası yalnızca gel al veya paket servisiyle sınırlanması doğrultusunda Kasım ayında düşüşü devam ederken sonraki aylarda ciro endeksindeki azalmanın sürmesi beklenmektedir. 

Sanayi ve Lojistik

2020 yılında pandeminin belirgin etkisiyle ekonominin dayanıklılığında yaşanan zorluklara rağmen, ihracat ticaret hacmi Ocak – Aralık 2020 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine %6,3 azalışla ABD$169,5 milyar olarak gerçekleşirken, ithalat ticaret hacmi aynı dönemde bir önceki yıla göre %4,3 artışla ABD$219,4 milyar olarak kaydedilmiştir. Bununla birlikte, Ocak – Aralık 2020 döneminde dış ticaret açığı %69,1 artarak ABD$49,9 milyar olarak gerçekleşmiştir. Kasım ayında yılın üçüncü çeyreğine kıyasla yavaşlamaya geçen ekonomi beraberinde ikinci dalga ile gelen yeni kısıtlandırmalar ve  finansal koşullarda görülen sıkışmanın Aralık ayında kaydedilen faaliyetlerde düşüş olarak sonuçlanmıştır. İmalat PMI endeksi Aralık ayında bir önceki ay gerçekleşen 51,4 seviyesinden 50,8’e gerilerken, Mayıs ayından itibaren en düşük seviyesinde kaydedilmiştir. Bununla birlikte, endeksin 50’nin üzerinde gerçekleşmesi yavaş da olsa büyümenin öncüsü olarak genişlemeyi işaret etmektedir.

 

Güncel Raporlar 4. Çeyrek 2020

Shipping, Istanbul
Sanayi ve Lojistik Pazarına Bakış

Sanayi ve Lojistik Pazarı analizi, son trendler yanı sıra piyasa verileri ve ticari gayrimenkul üzerindeki etkisinin analizine yorum sağlayarak, önemli şehirlerde Sanayi sektörünün kısa bir özetidir. 

Raporu indirmek için tıklayın

Akasya Acıbadem Alışveriş Merkezi, Istanbul, Turkey
Ofis Pazari Yıl Sonu Raporu

Ofis Pazarı yıl sonu raporu, son trendler yanı sıra piyasa verileri ve ticari gayrimenkul üzerindeki etkisinin analizine yorum sağlayarak, önemli şehirlerde ofis sektöründe kısa bir özetidir. 

Raporu indirmek için tıklayın

Istanbul street
Perakende Pazarına Bakış

Perakende Pazarı yıl sonu raporu, son trendler yanı sıra piyasa verileri ve ticari gayrimenkul üzerindeki etkisinin analizine yorum sağlayarak, önemli şehirlerde Perakende sektörünün kısa bir özetidir. 

Raporu indirmek için tıklayın

Bize Ulaşın

Size yardımcı olabilecek Cushman & Wakefield profesyonelerini bulmak.