Share: Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn I recommend visiting cushmanwakefield.com to read:%0A%0A {0} %0A%0A {1}

Leegstand op de kantorenmarkt daalt ondanks afgenomen vraag

Jan Verhaegh • 01/10/2020
Uit de nieuwste cijfers van internationaal adviseur Cushman & Wakefield blijkt dat het totale kantooroppervlak dat in de eerste drie kwartalen van 2020 van gebruiker wisselde met 22% is gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.
  • Nieuwe ingebruikname van kantoorruimte daalt in eerste drie kwartalen van 2020 met 22%
  • Daling het sterkst in de vijf grote steden (-39%)
  • Leegstand blijft in diverse steden onder het gewenste niveau van frictieleegstand
In totaal is er sinds januari van dit jaar 694.000 m2 kantoorruimte in gebruik genomen. Cushman & Wakefield vergeleek de zogeheten kantooropname in de eerste drie kwartalen van 2020 met die van dezelfde periode in 2019, de daling was het sterkst in de vijf grote 
steden (-39%). 

De leegstand op de kantorenmarkt daalde met 0,1 procentpunt naar 8,2% van de totale kantorenvoorraad in Nederland. Dit is het laagste leegstandspercentage sinds 2002.
In Nederland ontwikkelen het aanbod en de leegstand van kantoorruimte zich stabiel. Er blijft sprake van zeer weinig aanbod op de grootste kantorenmarkten. Ondanks de pandemie daalde het kantorenaanbod licht naar 4,7 miljoen m2.

 

Jan Verhaegh, Head of Office Consultancy: “Het structurele tekort aan goede kantoren op de beste locaties is van grotere invloed op de achterblijvende kantooropname in de vijf grote steden dan de COVID-19-pandemie. Wel zien we in de volle breedte, in binnen- en buitenland, dat kantoorgebruikers die nu nog niet te maken hebben met een aflopend huurcontract zich eerst richten op kortetermijnmaatregelen om de gevolgen van de pandemie te beperken. Kantoorgebruikers in de grote steden vinden een ‘second best’-locatie geen optie en dus worden verhuisplannen, als dat ook maar enigszins kan, uitgesteld. Een verhuizing moet tenslotte ook een kwaliteitsslag brengen en dat is in de huidige markt in de grote steden bijna onmogelijk.

Grootste daling kantooropname in G5-steden

In de vijf grote steden daalde de ingebruikname van kantoren het afgelopen driekwart jaar (-39%) meer dan in andere steden. Waar de afgelopen 10 jaar het aandeel van de G5 in de kantooropname steevast boven de 50 procent lag, komt deze tot nu toe uit op 41% (2019: 52%) van de totale opname in Nederland. De grotere druk op de opname in de G5 en het verschil tussen de opname binnen de G5 versus de rest van Nederland is volgens Jos Hesselink, Research Lead van Cushman & Wakefield, een gevolg van de aanhoudende schaarste aan kwalitatief hoogwaardig kantorenvastgoed in deze steden. 
Ondanks de pandemie en de beperkende maatregelen als gevolg hiervan, vonden er nog altijd gebruikerstransacties plaats. In Amsterdam huurden Uber (30.000 m²) en Adyen (13.000 m²) recent forse volumes kantoorruimte. Met slechts 3% lagere opname ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, presteerde de Rotterdamse kantorenmarkt op vrijwel hetzelfde niveau als in 2019.
 
Aansprekende transacties die hebben bijgedragen aan de relatief hoge opname in Rotterdam zijn de aanhuur van de Maastoren door de Staat der Nederlanden (7.000 m²), transacties op de Blaak door de Mediterranean Shipping Company (5.500 m²), Housing Anywhere (2.500 m²) en Swisscom in het WTC. Reeds ingezette herhuisvestingstrajecten en de beschikbaarheid van kwalitatief goed aanbod op goede locaties waren verantwoordelijk voor de voortdurende deal flow in de havenstad. In Amsterdam is tot nu toe 17% minder kantoorruimte opgenomen dan in dezelfde periode vorig jaar, terwijl de opname in Utrecht 40% lager uitviel. Voor Utrecht geldt dat de opname in 2019 bijzonder hoog was en dat als gevolg daarvan het aanbod in 2020 vrijwel volledig is opgedroogd. De transactiedynamiek op de kantorenmarkten in Eindhoven (-72%) en Den Haag (-87%) blijft substantieel achter ten opzichte van vorig jaar.

 

Verloop kantorenmarkt NL 2020

 

Aanbod en Leegstand

Het totale aanbod beschikbare kantoorruimte in Nederland bedraagt momenteel 4,7 miljoen vierkante meter, waarvan 3,9 miljoen m² daadwerkelijk leeg staat. De overige 800.000 m2 is wel voor verhuur beschikbaar maar nog in gebruik of nog in ontwikkeling. De kantorenleegstand bedraagt per 30 september 2020 8,2% wat met 0,1 procentpuntpunt iets lager is dan vorig jaar. In de grote steden is de leegstand het laagst wat een bevestiging is van de populariteit ervan:   

  • Amsterdam (4,5%)
  • Utrecht (4,9%)
  • Den Haag (4,3%)
  • Rotterdam (8,2%)
  • Eindhoven (8,2%)

Hoewel de leegstandscijfers in de grootste kantoorsteden momenteel erg laag zijn, is het aanbod er soms wel toegenomen. Zo is in Amsterdam het aanbod met 65.000 m² toegenomen ten opzichte van de start van dit jaar als gevolg van nieuw te realiseren kantoorgebouwen die de komende jaren worden opgeleverd. Ongeveer een kwart van het Amsterdamse kantorenaanbod is momenteel in aanbouw (24%).

De geringe hoeveelheid nieuw aanbod en de achterblijvende kantooropname in 2020 kan deels worden verklaard door de terughoudende houding bij kantoorgebruikers en verhuurders van kantoren: 

  • verhuurders zijn terughoudend met het op de markt brengen van teveel nieuw kantorenaanbod in de huidige coronatijd door de toegenomen onzekerheid over de te realiseren huurprijs en de tijd die het kost om een nieuwe huurder te vinden;   
  • veel gebouweigenaren opteren voor het verlengen van huurcontracten tegen gunstige voorwaarden in ruil voor een stabiele cashflow van de zittende huurder in deze bijzondere tijd. De huurder kan zich focussen op de continuïteit van de eigen bedrijfsvoering zonder de last van een herhuisvestingstraject, terwijl deze vervolgens kan bezien of het huidige gebruik van kantoorruimte stand zal houden óf blijvend van aard zal veranderen.

Vooruitblik kantooropname 2020

Nu de beperkende maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie langer aanhouden dan was voorzien in april van dit jaar, gaat Cushman & Wakefield er vanuit dat de totale kantooropname over 2020 zal uitkomen op circa 1 miljoen m2. Dat betekent een daling van de opname van 29% ten opzichte van 2019 en een daling van 17% ten opzichte van het vijfjaarsgemiddelde.
Cushman & Wakefield verwacht verder dat het aanbod in kwalitatief hoogwaardige kantoorgebouwen op toplocaties in de grote steden gaat toenemen als gevolg van de economische krimp door de corona-pandemie. Organisaties zullen bijvoorbeeld meer gaan kiezen voor onderverhuur als onderdeel van kostenbesparende maatregelen.

Jan Verhaegh AmsterdamVerhaegh voegt hier aan toe: “De COVID-19-pandemie heeft een enorme versnelling gebracht in een  nieuwe rol en functie van kantoren. Wij zijn er van overtuigd dat het kantoor belangrijker wordt dan ooit  en een sleutelrol heeft in het creëren van sociale interactie, inspireren, leren en ontwikkelen en  gezamenlijk werken aan de organisatiedoelen. De combinatie van werken op kantoor en thuis zorgt voor  een betere work-life balance terwijl de lagere bezettingsgraad op de kantoren nieuwe, betere  werkplekconcepten zal brengen die samenwerken, informatie delen en leren en concentreren beter faciliteren.” 

 
 

 

VINDT U NIET WAT U ZOEKT?

Neem contact op met een van onze deskundigen.
With your permission we and our partners would like to use cookies in order to access and record information and process personal data, such as unique identifiers and standard information sent by a device to ensure our website performs as expected, to develop and improve our products, and for advertising and insight purposes.

Alternatively click on More Options and select your preferences before providing or refusing consent. Some processing of your personal data may not require your consent, but you have a right to object to such processing.

You can change your preferences at any time by returning to this site or clicking on Privacy & Cookies.
MORE OPTIONS
AGREE AND CLOSE
These cookies ensure that our website performs as expected,for example website traffic load is balanced across our servers to prevent our website from crashing during particularly high usage.
These cookies allow our website to remember choices you make (such as your user name, language or the region you are in) and provide enhanced features. These cookies do not gather any information about you that could be used for advertising or remember where you have been on the internet.
These cookies allow us to work with our marketing partners to understand which ads or links you have clicked on before arriving on our website or to help us make our advertising more relevant to you.
Agree All
Reject All
SAVE SETTINGS