Share:

Leegstand op de kantorenmarkt daalt ondanks afgenomen vraag

Jan Verhaegh • 01/10/2020
Uit de nieuwste cijfers van internationaal adviseur Cushman & Wakefield blijkt dat het totale kantooroppervlak dat in de eerste drie kwartalen van 2020 van gebruiker wisselde met 22% is gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.
  • Nieuwe ingebruikname van kantoorruimte daalt in eerste drie kwartalen van 2020 met 22%
  • Daling het sterkst in de vijf grote steden (-39%)
  • Leegstand blijft in diverse steden onder het gewenste niveau van frictieleegstand
In totaal is er sinds januari van dit jaar 694.000 m2 kantoorruimte in gebruik genomen. Cushman & Wakefield vergeleek de zogeheten kantooropname in de eerste drie kwartalen van 2020 met die van dezelfde periode in 2019, de daling was het sterkst in de vijf grote 
steden (-39%). 

De leegstand op de kantorenmarkt daalde met 0,1 procentpunt naar 8,2% van de totale kantorenvoorraad in Nederland. Dit is het laagste leegstandspercentage sinds 2002.
In Nederland ontwikkelen het aanbod en de leegstand van kantoorruimte zich stabiel. Er blijft sprake van zeer weinig aanbod op de grootste kantorenmarkten. Ondanks de pandemie daalde het kantorenaanbod licht naar 4,7 miljoen m2.

 

Jan Verhaegh, Head of Office Consultancy: “Het structurele tekort aan goede kantoren op de beste locaties is van grotere invloed op de achterblijvende kantooropname in de vijf grote steden dan de COVID-19-pandemie. Wel zien we in de volle breedte, in binnen- en buitenland, dat kantoorgebruikers die nu nog niet te maken hebben met een aflopend huurcontract zich eerst richten op kortetermijnmaatregelen om de gevolgen van de pandemie te beperken. Kantoorgebruikers in de grote steden vinden een ‘second best’-locatie geen optie en dus worden verhuisplannen, als dat ook maar enigszins kan, uitgesteld. Een verhuizing moet tenslotte ook een kwaliteitsslag brengen en dat is in de huidige markt in de grote steden bijna onmogelijk.

Grootste daling kantooropname in G5-steden

In de vijf grote steden daalde de ingebruikname van kantoren het afgelopen driekwart jaar (-39%) meer dan in andere steden. Waar de afgelopen 10 jaar het aandeel van de G5 in de kantooropname steevast boven de 50 procent lag, komt deze tot nu toe uit op 41% (2019: 52%) van de totale opname in Nederland. De grotere druk op de opname in de G5 en het verschil tussen de opname binnen de G5 versus de rest van Nederland is volgens Jos Hesselink, Research Lead van Cushman & Wakefield, een gevolg van de aanhoudende schaarste aan kwalitatief hoogwaardig kantorenvastgoed in deze steden. 
Ondanks de pandemie en de beperkende maatregelen als gevolg hiervan, vonden er nog altijd gebruikerstransacties plaats. In Amsterdam huurden Uber (30.000 m²) en Adyen (13.000 m²) recent forse volumes kantoorruimte. Met slechts 3% lagere opname ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar, presteerde de Rotterdamse kantorenmarkt op vrijwel hetzelfde niveau als in 2019.
 
Aansprekende transacties die hebben bijgedragen aan de relatief hoge opname in Rotterdam zijn de aanhuur van de Maastoren door de Staat der Nederlanden (7.000 m²), transacties op de Blaak door de Mediterranean Shipping Company (5.500 m²), Housing Anywhere (2.500 m²) en Swisscom in het WTC. Reeds ingezette herhuisvestingstrajecten en de beschikbaarheid van kwalitatief goed aanbod op goede locaties waren verantwoordelijk voor de voortdurende deal flow in de havenstad. In Amsterdam is tot nu toe 17% minder kantoorruimte opgenomen dan in dezelfde periode vorig jaar, terwijl de opname in Utrecht 40% lager uitviel. Voor Utrecht geldt dat de opname in 2019 bijzonder hoog was en dat als gevolg daarvan het aanbod in 2020 vrijwel volledig is opgedroogd. De transactiedynamiek op de kantorenmarkten in Eindhoven (-72%) en Den Haag (-87%) blijft substantieel achter ten opzichte van vorig jaar.

 

Verloop kantorenmarkt NL 2020

 

Aanbod en Leegstand

Het totale aanbod beschikbare kantoorruimte in Nederland bedraagt momenteel 4,7 miljoen vierkante meter, waarvan 3,9 miljoen m² daadwerkelijk leeg staat. De overige 800.000 m2 is wel voor verhuur beschikbaar maar nog in gebruik of nog in ontwikkeling. De kantorenleegstand bedraagt per 30 september 2020 8,2% wat met 0,1 procentpuntpunt iets lager is dan vorig jaar. In de grote steden is de leegstand het laagst wat een bevestiging is van de populariteit ervan:   

  • Amsterdam (4,5%)
  • Utrecht (4,9%)
  • Den Haag (4,3%)
  • Rotterdam (8,2%)
  • Eindhoven (8,2%)

Hoewel de leegstandscijfers in de grootste kantoorsteden momenteel erg laag zijn, is het aanbod er soms wel toegenomen. Zo is in Amsterdam het aanbod met 65.000 m² toegenomen ten opzichte van de start van dit jaar als gevolg van nieuw te realiseren kantoorgebouwen die de komende jaren worden opgeleverd. Ongeveer een kwart van het Amsterdamse kantorenaanbod is momenteel in aanbouw (24%).

De geringe hoeveelheid nieuw aanbod en de achterblijvende kantooropname in 2020 kan deels worden verklaard door de terughoudende houding bij kantoorgebruikers en verhuurders van kantoren: 

  • verhuurders zijn terughoudend met het op de markt brengen van teveel nieuw kantorenaanbod in de huidige coronatijd door de toegenomen onzekerheid over de te realiseren huurprijs en de tijd die het kost om een nieuwe huurder te vinden;   
  • veel gebouweigenaren opteren voor het verlengen van huurcontracten tegen gunstige voorwaarden in ruil voor een stabiele cashflow van de zittende huurder in deze bijzondere tijd. De huurder kan zich focussen op de continuïteit van de eigen bedrijfsvoering zonder de last van een herhuisvestingstraject, terwijl deze vervolgens kan bezien of het huidige gebruik van kantoorruimte stand zal houden óf blijvend van aard zal veranderen.

Vooruitblik kantooropname 2020

Nu de beperkende maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie langer aanhouden dan was voorzien in april van dit jaar, gaat Cushman & Wakefield er vanuit dat de totale kantooropname over 2020 zal uitkomen op circa 1 miljoen m2. Dat betekent een daling van de opname van 29% ten opzichte van 2019 en een daling van 17% ten opzichte van het vijfjaarsgemiddelde.
Cushman & Wakefield verwacht verder dat het aanbod in kwalitatief hoogwaardige kantoorgebouwen op toplocaties in de grote steden gaat toenemen als gevolg van de economische krimp door de corona-pandemie. Organisaties zullen bijvoorbeeld meer gaan kiezen voor onderverhuur als onderdeel van kostenbesparende maatregelen.

Jan Verhaegh AmsterdamVerhaegh voegt hier aan toe: “De COVID-19-pandemie heeft een enorme versnelling gebracht in een  nieuwe rol en functie van kantoren. Wij zijn er van overtuigd dat het kantoor belangrijker wordt dan ooit  en een sleutelrol heeft in het creëren van sociale interactie, inspireren, leren en ontwikkelen en  gezamenlijk werken aan de organisatiedoelen. De combinatie van werken op kantoor en thuis zorgt voor  een betere work-life balance terwijl de lagere bezettingsgraad op de kantoren nieuwe, betere  werkplekconcepten zal brengen die samenwerken, informatie delen en leren en concentreren beter faciliteren.” 

 
 

 

Lees meer over de kantorenmarkt

Amsterdam in snow, Netherlands
MarketBeat

Netherlands MarketBeat

Cushman & Wakefield MarketBeat reports analyse quarterly Netherlands commercial property activity across office, retail and industrial real estate sectors including supply, demand and pricing trends at the market and submarket levels.
Jos Hesselink • 03/08/2020
Utrecht stationsgebied
Insights • Office

Infographic: Utrecht tweede zakencentrum van Nederland na Zuidas

De vraag naar kantoren in Nederland richt zich steeds nadrukkelijker op kwalitatief hoogwaardige kantoorruimte op zeer goed bereikbare locaties in grote steden.
Jos Hesselink • 01/07/2020
Empty modern office clean
Insights • Office

Introductie COVID 19 Office Map

Sinds een aantal weken worden in Nederland de voorzorgsmaatregelen met betrekking tot het coronavirus vanuit de overheid versoepeld.
Jan Verhaegh • 16/07/2020
Value of the workplace card
Insights • Office

Niet pandemie, maar demografie bepaalt toekomst van kantoor

De wereldwijde pandemie heeft het inzicht in de mogelijkheden van werken op afstand enorm versneld. 
Jan Verhaegh • 06/10/2020
Kantooropname G5 daalt
Jan Verhaegh nieuw
Jan Verhaegh

International Partner - Head of Office Consultancy Netherlands
Amsterdam, The Netherlands


+31 622670982

jan.verhaegh@cushwake.com

VCard downloaden

black and white industrial building exterior with exposed pipes
Research • Technology

Industrial Rapport

Onze onderzoekers signaleren drie trends die bepalend zijn voor de huisvestingsstrategie in de sector: technologische vernieuwing, veeleisende consumenten en de ecologische voetafdruk.
Jan Verhaegh • 30/10/2018
Name
Home Page
Version
1
FullPath
/sitecore/content/Websites/cushwake/home/emea/Czech Republic/Czech Republic Shared Data/Czech Republic Multi Content Data/Home Page
UpdatedDate
20190912T115725Z
PublishDisplayDate
1/1/0001 12:00:00 AM
Name
Bordeaux Nearby Offices
Version
1
FullPath
/sitecore/content/Websites/cushwake/home/emea/France/France Shared Data/France Nearby Offices/Bordeaux Nearby Offices
UpdatedDate
20191003T174213Z
PublishDisplayDate
1/1/0001 12:00:00 AM
glasses in front of eye test letters
FRESH DATA - INVESTMENT MARKET

The latest issue of Fresh Data for the property investment market in Czech Republic - all the data on one page.

Download

Corporate Social Responsibility
Shaping a sustainable, successful, responsible firm.
Learn more
Name
Fresh Data
Version
1
FullPath
/sitecore/content/Websites/cushwake/home/emea/Czech Republic/Czech Republic Shared Data/Czech Republic Generic Cards/Insights/Fresh Data
UpdatedDate
20191008T235023Z
PublishDisplayDate
1/1/0001 12:00:00 AM

VINDT U NIET WAT U ZOEKT?

Neem contact op met een van onze deskundigen.