Share:
Value of the office hero large Vale of the office Hero small

Niet pandemie, maar demografie bepaalt toekomst van kantoor

Jan Verhaegh • 06/10/2020
De wereldwijde pandemie heeft het inzicht in de mogelijkheden van werken op afstand enorm versneld. 

Mensen die voor hun werk aan een computer en een telefoon genoeg hebben, hebben thuiswerken sinds half maart massaal uitgetest en - dankzij technologie - bevestigd dat dit tot weinig obstakels leidt. Van vergaderen, kennismaken en solliciteren tot en met een training volgen. Wat zegt dit over de toekomst van het kantoor? Gaan we met minder mensen (tegelijk) naar kantoor? Worden werkplekken groter? Of wordt het kantoor een clubhuis? De vastgoedadviseurs van Cushman & Wakefield verwachten dat de toekomst en daarmee de waarde van het kantoor in handen ligt van de mensen die er werken. Nu en vooral in de toekomst. De gamechanger op de kantorenmarkt is dan ook dat niet langer de werkgever, maar de toekomstige workforce de kantoorbehoefte van de organisatie bepaalt.

De waarde van het kantoorgebruik 

Sommige kantoorgebruikers besloten al snel – te snel – de kantoorstrategie volledig om te gooien en het kantoor in de ban te doen. Anderen berekenden dat we de helft van onze tijd op kantoor gaan werken en de andere helft thuis of een mix van kantoor- en thuiswerken gedurende een werkdag. En er zijn er die zweren bij een ‘smart building’ waar je touchless werkt in een groene kantooromgeving met een goede keuken, een gezond klimaat én op anderhalve meter. Dit in combinatie met regionale ‘hubs’ naast de vermoedelijk kleinere hoofdvestiging. Stuk voor stuk mogelijke scenario’s maar tegelijkertijd ontwikkelingen die zich in de huidige crisis lastig laten voorspellen. Het is daarom onverstandig om in crisistijd fundamentele beslissingen over kantoorhuisvesting te nemen. 

Wat nu wel al kan worden vastgesteld is dat de verplichte thuiswerkperiode door COVID-19 een nieuw vertrekpunt heeft gecreëerd in de manier waarop we over de waarde van kantoren moeten nadenken en een herijking van bestaande werkplekstrategieën noodzakelijk maakt. Meer dan door de pandemie, wordt de waarde van het kantoor en daarmee ook het herstel van de kantorenmarkt gedreven door demografische ontwikkelingen. De toekomstige ‘workforce’ en de generatieopbouw ervan, is de bepalende factor voor de behoefte aan kantoorruimte en wat die kantooromgeving wel of niet moet faciliteren. De demografische aardverschuivingen die op handen zijn – in combinatie met de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt – zal de behoefte aan kantoorruimte, kantoorwerkplekken en de functie van het kantoor gaan bepalen. Dat zal zeker niet per definitie leiden tot minder kantoormeters, wel tot ander kantoorgebruik en andere werkplekstrategieën. 

Demografie en de ‘war for talent’

In het huidige decennium gaan circa 700 miljoen Babyboomers met pensioen, gaan we de eerste vijftigers zien van generatie X en de totale wereldwijde bevolking wordt met 2 miljard mensen gedomineerd door generatie Z. Een vijftigjarige Millennial lijkt misschien nog ver weg, maar aan het einde van dit decennium is het realiteit. De op handen zijnde demografische veranderingen zijn complete aardverschuivingen en zullen een enorme weerslag hebben op de hele vastgoedmarkt en zeker ook op de kantorenmarkt. Werkgevers, altijd op zoek naar toptalent, zullen zich moeten onderscheiden binnen zeer uiteenlopende generaties met elk eigen en andere eisen en verwachtingen als het gaat om waar, wanneer en hoe zij willen werken. Voor werkgevers betekent dit dat zij zich in deze ‘war for talent’ kunnen onderscheiden door vrijheid en flexibiliteit in werkplekkeuze te faciliteren. 

Waar nu nog de Millennial op de werkvloer het sterkst vertegenwoordigd is, zal digital native generatie Z – die er vanuit gaan dat alles wat ze aanraken naadloos met elkaar is verbonden – binnenkort het grootste cohort medewerkers zijn in de totale workforce van organisaties. Talentvolle medewerkers aantrekken, stimuleren, motiveren én behouden in al deze generaties, vraagt antwoord geven op een breed pallet aan behoeften en voorkeuren binnen deze verschillende generaties. Want, zo blijkt uit onderzoek, generaties kúnnen allemaal wel thuiswerken, maar dat is niet wat ze allemaal willen. Kantoorgebruikers zullen de komende vijf jaar op zoek moeten naar een duurzame en technische symbiose tussen een optimale kantooromgeving en een optimale thuiswerkplek.  

Economische vooruitzichten in Nederland 

Wereldwijd onderzoek van Cushman & Wakefield laat zien dat de wereldwijde kantorenmarkt in 2022 de eerste tekenen van herstel van de crisis zal laten zien. Volledig herstel wordt verwacht in 2025. Dit zijn hersteltijden die te vergelijken zijn met de financiële crisis en recessie in de jaren 2008-2012. 

In Nederland zal het herstel sneller gaan vanwege de sterke economische basis en de krapte op de kantorenmarkt op goede locaties in steden. Sinds de COVID-19-uitbraak zijn in Nederland de landelijke leegstandcijfers op het laagste punt ooit en de economische voorspellingen voor ons land zijn significant beter dan die voor andere Europese landen en zeker dan die in Amerika en Azië. Het IMF gaat er vanuit dat de economische recessie als gevolg van de pandemie in het laatste kwartaal van dit jaar langzaam normaliseert. De steunmaatregelen kunnen faillissementen en ontslagrondes in hoge mate voorkomen waardoor er al in 2021 herstel zichtbaar is en waarbij de Nederlandse economie waarschijnlijk met 3 procent zal opkrabbelen.

Data-extrapolatie

Eén van de grootste onderzoeken ter wereld naar kantoorgebruik, sinds de COVID-19-uitbraak, is uitgevoerd door Cushman & Wakefield. Meer dan 56.000 respondenten – waarvan 11.000 binnen de eigen organisatie – zijn bevraagd op hun huidige en toekomstige wensen omtrent kantoorgebruik. Onderzocht is wat de voorkeuren zijn van uiteenlopende generaties als het gaat om hun werkplek, hun wensen met betrekking tot kantoorgebruik en thuiswerken en de work-life balance
Dit onderzoek is uitgevoerd aan het begin van de pandemie en herhaald tijdens het versoepelen van wereldwijde lockdowns.

De twee belangrijkste uitkomsten van dit onderzoek zijn:

  1. medewerkers kunnen overal productief zijn, niet alleen op kantoor;
  2. 73% van de respondenten noemt het faciliteren van flexibiliteit en de vrijheid om zelf te bepalen wanneer en waar ze werken een voorwaarde voor goed werkgeverschap;

Dit betekent dat de functie van het kantoor blijvend zal veranderen. Meer dan een werkplek is het vooral de plek waar mensen zich verbinden met de organisatie waarvoor zij werken, de plek waar ze geïnspireerd worden, leren, samenwerken en socializen. 

Een nieuwe maatstaf voor de toekomst

Meer dan de vraag óf mensen teruggaan naar kantoor, moeten bedrijven vooral antwoord geven op de vraag ‘wanneer en voor wat wil míjn toekomstige workforce naar kantoor’. COVID-19 zal zonder twijfel ook op de lange termijn van thuiswerken een blijver maken. Maar massaal thuis kúnnen werken maakt niet dat medewerkers dat ook massaal willen. Zoals blijkt uit het wereldwijde onderzoek van Cushman & Wakefield is wat voor de ene generatie geldt, niet automatisch de norm of het uitgangspunt van een andere generatie. 

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield stelt dan ook dat het profiel van de toekomstige populatie medewerkers in een organisatie de bepalende factor wordt voor de functie van en de behoefte aan het gebruik van het kantoor. Hiermee transformeert kantoorgebruik in hoog tempo van een vastgoedvraagstuk, veelal op basis van de vaste pre-COVID-19 werkpleknormen opgelegd door de werkgever, naar een organisatievraagstuk waarin de workforce zelf de kantoorbehoefte en de invulling hiervan bepaalt. Dit dwingt de werkgever tot het centraal stellen van ‘goed werkgeverschap’ bij het vaststellen van de toekomstige huisvestingstrategie. 

Lees meer - Value of the Office

Value of the workplace card
Insights • Office

Niet pandemie, maar demografie bepaalt toekomst van kantoor

De wereldwijde pandemie heeft het inzicht in de mogelijkheden van werken op afstand enorm versneld. 
Jan Verhaegh • 06/10/2020
Gedragsverandering kantoor
Insights • Workplace

Voor gedragsverandering op kantoor is meer nodig dan alleen de juiste bestickering

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield maakt vandaag de eerste resultaten bekend van analyses van het gebruik van de testopstelling van 6 Feet Office
Asaël Akkerman • 14/09/2020
office spotlight card
Insights • Office

Kantorenmarkt breekt records in coronajaar met historisch lage ingebruikname én historisch lage leegstand

Uit de nieuwste cijfers van Cushman & Wakefield blijkt dat het totale kantooroppervlak dat in 2020 in gebruik is genomen met 34 procent is gedaald ten opzichte van 2019.
Jan Verhaegh • 01/01/2021
Kantoren leegstand 2020
Social distancing 6 feet
Insights • Office

Download de Veilig-terug-naar-de-werkplek Gids

Wereldwijde kennis gebundeld voor een veilige, kostenefficiënte en gezonde terugkeer naar kantoor.
Marc van Rijssen • 18/05/2020
Debt and Structured Finance
Insights

Restructuring & Insolvency

Voor iedereen, maar voor ondernemers in het bijzonder geldt dat het onzekere tijden zijn. Berichten over de economie gelden als dagkoersen en de berichten waar achtereenvolgens wordt gewaarschuwd voor een economische crisis of een sterk herstel van de economie volgen elkaar snel op.
Jan Verhaegh • 08/07/2021
Uncertainty Stymies Office Space Demand as Regional Net Absorption
Insights • Office

Ingebruikname kantoren stijgt voor tweede kwartaal op rij

Kantorenleegstand blijft onveranderd laag op 8,2%.
Jan Verhaegh • 01/07/2021
Employees Working in Open Office
Insights • Workplace

Voordelen van terugkeer naar kantoor

Experience per Square Foot ™ (XSF)-onderzoek laat de link tussen dienstjaren en betrokkenheid tijdens een periode van werken op afstand zien.
Jan Verhaegh • 07/06/2021
Amazon office Prague
Insights • Office

Sentiment kantorenvastgoedmarkt herstelt en ingebruikname stijgt

De ingebruikname van kantoorruimte door huurders en kopers (voor eigen gebruik) is in het eerste kwartaal van 2021 uitgekomen op 195.000 m² (+28%). 
Jan Verhaegh • 01/04/2021
Helix card
Outlook 2021 Offices card
Insights • Office

Outlook 2021 Offices

Onze Outlook 2021 gaat in op de belangrijkste uitdagingen, kansen en ontwikkelingen die verwacht worden binnen de Nederlandse vastgoedmarkt.
Jan Verhaegh • 21/01/2021
office spotlight card
Insights • Office

Kantorenmarkt breekt records in coronajaar met historisch lage ingebruikname én historisch lage leegstand

Uit de nieuwste cijfers van Cushman & Wakefield blijkt dat het totale kantooroppervlak dat in 2020 in gebruik is genomen met 34 procent is gedaald ten opzichte van 2019.
Jan Verhaegh • 01/01/2021

Lees meer over 6 Feet Society

Gedragsverandering kantoor
Insights • Workplace

Voor gedragsverandering op kantoor is meer nodig dan alleen de juiste bestickering

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield maakt vandaag de eerste resultaten bekend van analyses van het gebruik van de testopstelling van 6 Feet Office
Asaël Akkerman • 14/09/2020
Empty modern office clean
Insights • Office

COVID-19 Office Map

Vandaag is het precies een jaar geleden dat Nederland voor het eerst in een intelligente lockdown ging.
Jan Verhaegh • 16/03/2021
Retail shopping Utrecht
Insights • Retail

COVID-19 Retail Map

De vierde editie van de COVID-19 Retail Map is nu beschikbaar.
Arjen Boesveldt • 08/02/2021
Amsterdam shops closed due to coronavirus
Insights • Economy

Netherlands Real Estate Market View

A regular update on the commercial real estate market in The Netherlands.
Jos Hesselink • 19/08/2020
Warehouse Netherlands
Insights • Industrial

Infographic: COVID-19 Industrial & Logistics Map

De eerste editie van de COVID-19 EMEA Industrial & Logistics infographic is nu beschikbaar.
Menno van Boxtel • 18/08/2020
6 feet retail kerkelanden hilversum
Hotels Report 2020
Insights • Hospitality

Investeringen in Europees hotelvastgoed in de eerste helft van 2020

Investeringsvolume in hotels in Nederland met ruim 40 procent gedaald.
Ralph van Polanen Petel • 08/09/2020
Social distancing 6 feet
Insights • Office

Download de Veilig-terug-naar-de-werkplek Gids

Wereldwijde kennis gebundeld voor een veilige, kostenefficiënte en gezonde terugkeer naar kantoor.
Marc van Rijssen • 18/05/2020
6 Feet Office (image)
clean desk cofee
Debt and Structured Finance
Insights

Restructuring & Insolvency

Voor iedereen, maar voor ondernemers in het bijzonder geldt dat het onzekere tijden zijn. Berichten over de economie gelden als dagkoersen en de berichten waar achtereenvolgens wordt gewaarschuwd voor een economische crisis of een sterk herstel van de economie volgen elkaar snel op.
Jan Verhaegh • 08/07/2021
Uncertainty Stymies Office Space Demand as Regional Net Absorption
Insights • Office

Ingebruikname kantoren stijgt voor tweede kwartaal op rij

Kantorenleegstand blijft onveranderd laag op 8,2%.
Jan Verhaegh • 01/07/2021

VINDT U NIET WAT U ZOEKT?

Neem contact op met een van onze deskundigen.