Share:
Value of the office hero large Vale of the office Hero small

Niet pandemie, maar demografie bepaalt toekomst van kantoor

Jan Verhaegh • 06/10/2020
De wereldwijde pandemie heeft het inzicht in de mogelijkheden van werken op afstand enorm versneld. 

Mensen die voor hun werk aan een computer en een telefoon genoeg hebben, hebben thuiswerken sinds half maart massaal uitgetest en - dankzij technologie - bevestigd dat dit tot weinig obstakels leidt. Van vergaderen, kennismaken en solliciteren tot en met een training volgen. Wat zegt dit over de toekomst van het kantoor? Gaan we met minder mensen (tegelijk) naar kantoor? Worden werkplekken groter? Of wordt het kantoor een clubhuis? De vastgoedadviseurs van Cushman & Wakefield verwachten dat de toekomst en daarmee de waarde van het kantoor in handen ligt van de mensen die er werken. Nu en vooral in de toekomst. De gamechanger op de kantorenmarkt is dan ook dat niet langer de werkgever, maar de toekomstige workforce de kantoorbehoefte van de organisatie bepaalt.

De waarde van het kantoorgebruik 

Sommige kantoorgebruikers besloten al snel – te snel – de kantoorstrategie volledig om te gooien en het kantoor in de ban te doen. Anderen berekenden dat we de helft van onze tijd op kantoor gaan werken en de andere helft thuis of een mix van kantoor- en thuiswerken gedurende een werkdag. En er zijn er die zweren bij een ‘smart building’ waar je touchless werkt in een groene kantooromgeving met een goede keuken, een gezond klimaat én op anderhalve meter. Dit in combinatie met regionale ‘hubs’ naast de vermoedelijk kleinere hoofdvestiging. Stuk voor stuk mogelijke scenario’s maar tegelijkertijd ontwikkelingen die zich in de huidige crisis lastig laten voorspellen. Het is daarom onverstandig om in crisistijd fundamentele beslissingen over kantoorhuisvesting te nemen. 

Wat nu wel al kan worden vastgesteld is dat de verplichte thuiswerkperiode door COVID-19 een nieuw vertrekpunt heeft gecreëerd in de manier waarop we over de waarde van kantoren moeten nadenken en een herijking van bestaande werkplekstrategieën noodzakelijk maakt. Meer dan door de pandemie, wordt de waarde van het kantoor en daarmee ook het herstel van de kantorenmarkt gedreven door demografische ontwikkelingen. De toekomstige ‘workforce’ en de generatieopbouw ervan, is de bepalende factor voor de behoefte aan kantoorruimte en wat die kantooromgeving wel of niet moet faciliteren. De demografische aardverschuivingen die op handen zijn – in combinatie met de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt – zal de behoefte aan kantoorruimte, kantoorwerkplekken en de functie van het kantoor gaan bepalen. Dat zal zeker niet per definitie leiden tot minder kantoormeters, wel tot ander kantoorgebruik en andere werkplekstrategieën. 

Demografie en de ‘war for talent’

In het huidige decennium gaan circa 700 miljoen Babyboomers met pensioen, gaan we de eerste vijftigers zien van generatie X en de totale wereldwijde bevolking wordt met 2 miljard mensen gedomineerd door generatie Z. Een vijftigjarige Millennial lijkt misschien nog ver weg, maar aan het einde van dit decennium is het realiteit. De op handen zijnde demografische veranderingen zijn complete aardverschuivingen en zullen een enorme weerslag hebben op de hele vastgoedmarkt en zeker ook op de kantorenmarkt. Werkgevers, altijd op zoek naar toptalent, zullen zich moeten onderscheiden binnen zeer uiteenlopende generaties met elk eigen en andere eisen en verwachtingen als het gaat om waar, wanneer en hoe zij willen werken. Voor werkgevers betekent dit dat zij zich in deze ‘war for talent’ kunnen onderscheiden door vrijheid en flexibiliteit in werkplekkeuze te faciliteren. 

Waar nu nog de Millennial op de werkvloer het sterkst vertegenwoordigd is, zal digital native generatie Z – die er vanuit gaan dat alles wat ze aanraken naadloos met elkaar is verbonden – binnenkort het grootste cohort medewerkers zijn in de totale workforce van organisaties. Talentvolle medewerkers aantrekken, stimuleren, motiveren én behouden in al deze generaties, vraagt antwoord geven op een breed pallet aan behoeften en voorkeuren binnen deze verschillende generaties. Want, zo blijkt uit onderzoek, generaties kúnnen allemaal wel thuiswerken, maar dat is niet wat ze allemaal willen. Kantoorgebruikers zullen de komende vijf jaar op zoek moeten naar een duurzame en technische symbiose tussen een optimale kantooromgeving en een optimale thuiswerkplek.  

Economische vooruitzichten in Nederland 

Wereldwijd onderzoek van Cushman & Wakefield laat zien dat de wereldwijde kantorenmarkt in 2022 de eerste tekenen van herstel van de crisis zal laten zien. Volledig herstel wordt verwacht in 2025. Dit zijn hersteltijden die te vergelijken zijn met de financiële crisis en recessie in de jaren 2008-2012. 

In Nederland zal het herstel sneller gaan vanwege de sterke economische basis en de krapte op de kantorenmarkt op goede locaties in steden. Sinds de COVID-19-uitbraak zijn in Nederland de landelijke leegstandcijfers op het laagste punt ooit en de economische voorspellingen voor ons land zijn significant beter dan die voor andere Europese landen en zeker dan die in Amerika en Azië. Het IMF gaat er vanuit dat de economische recessie als gevolg van de pandemie in het laatste kwartaal van dit jaar langzaam normaliseert. De steunmaatregelen kunnen faillissementen en ontslagrondes in hoge mate voorkomen waardoor er al in 2021 herstel zichtbaar is en waarbij de Nederlandse economie waarschijnlijk met 3 procent zal opkrabbelen.

Data-extrapolatie

Eén van de grootste onderzoeken ter wereld naar kantoorgebruik, sinds de COVID-19-uitbraak, is uitgevoerd door Cushman & Wakefield. Meer dan 56.000 respondenten – waarvan 11.000 binnen de eigen organisatie – zijn bevraagd op hun huidige en toekomstige wensen omtrent kantoorgebruik. Onderzocht is wat de voorkeuren zijn van uiteenlopende generaties als het gaat om hun werkplek, hun wensen met betrekking tot kantoorgebruik en thuiswerken en de work-life balance
Dit onderzoek is uitgevoerd aan het begin van de pandemie en herhaald tijdens het versoepelen van wereldwijde lockdowns.

De twee belangrijkste uitkomsten van dit onderzoek zijn:

  1. medewerkers kunnen overal productief zijn, niet alleen op kantoor;
  2. 73% van de respondenten noemt het faciliteren van flexibiliteit en de vrijheid om zelf te bepalen wanneer en waar ze werken een voorwaarde voor goed werkgeverschap;

Dit betekent dat de functie van het kantoor blijvend zal veranderen. Meer dan een werkplek is het vooral de plek waar mensen zich verbinden met de organisatie waarvoor zij werken, de plek waar ze geïnspireerd worden, leren, samenwerken en socializen. 

Een nieuwe maatstaf voor de toekomst

Meer dan de vraag óf mensen teruggaan naar kantoor, moeten bedrijven vooral antwoord geven op de vraag ‘wanneer en voor wat wil míjn toekomstige workforce naar kantoor’. COVID-19 zal zonder twijfel ook op de lange termijn van thuiswerken een blijver maken. Maar massaal thuis kúnnen werken maakt niet dat medewerkers dat ook massaal willen. Zoals blijkt uit het wereldwijde onderzoek van Cushman & Wakefield is wat voor de ene generatie geldt, niet automatisch de norm of het uitgangspunt van een andere generatie. 

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield stelt dan ook dat het profiel van de toekomstige populatie medewerkers in een organisatie de bepalende factor wordt voor de functie van en de behoefte aan het gebruik van het kantoor. Hiermee transformeert kantoorgebruik in hoog tempo van een vastgoedvraagstuk, veelal op basis van de vaste pre-COVID-19 werkpleknormen opgelegd door de werkgever, naar een organisatievraagstuk waarin de workforce zelf de kantoorbehoefte en de invulling hiervan bepaalt. Dit dwingt de werkgever tot het centraal stellen van ‘goed werkgeverschap’ bij het vaststellen van de toekomstige huisvestingstrategie. 

Lees meer - Value of the Office

Value of the workplace card
Insights • Escritório

Niet pandemie, maar demografie bepaalt toekomst van kantoor

De wereldwijde pandemie heeft het inzicht in de mogelijkheden van werken op afstand enorm versneld. 
Jan Verhaegh • 06/10/2020
Gedragsverandering kantoor
Insights • Workplace

Voor gedragsverandering op kantoor is meer nodig dan alleen de juiste bestickering

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield maakt vandaag de eerste resultaten bekend van analyses van het gebruik van de testopstelling van 6 Feet Office
Asaël Akkerman • 14/09/2020
Kantoren leegstand 2020
Social distancing 6 feet
Insights • Escritório

Download de Veilig-terug-naar-de-werkplek Gids

Wereldwijde kennis gebundeld voor een veilige, kostenefficiënte en gezonde terugkeer naar kantoor.
Marc van Rijssen • 18/05/2020
Retail Nederland Amsterdam
Kantoren leegstand 2020
Social distancing 6 feet
black and white industrial building exterior with exposed pipes
Research • Tecnologia

Industrial Rapport

Onze onderzoekers signaleren drie trends die bepalend zijn voor de huisvestingsstrategie in de sector: technologische vernieuwing, veeleisende consumenten en de ecologische voetafdruk.
Jan Verhaegh • 30/10/2018
Kantooropname G5 daalt
Jan Verhaegh nieuw
Jan Verhaegh

International Partner - Head of Office Consultancy Netherlands
Amsterdam, The Netherlands


+31 622670982

jan.verhaegh@cushwake.com

VCard downloaden

Jeroen LOKERSE
Jeroen Lokerse

Head of Netherlands
Amsterdam, The Netherlands


Jeroen.Lokerse@eur.cushwake.com

VCard downloaden

Whats Next thumbnail insights
Insights

De ziel van een stad

Elke maand verschijnt er een column van Elsbeth Quispel over een onderwerp dat gerelateerd is aan de waarde van de stad. Hierin geeft zij haar visie op de maatschappelijke relevantie van steden, stedelijke ontwikkeling en dus ook vastgoed.
Elsbeth Quispel • 24/09/2020

Lees meer - What's Next

Whats Next artikel 2 card
Insights

Agglomeratievoordelen gaan niet alleen over schaal

Elke maand verschijnt er een column van Elsbeth Quispel over een onderwerp dat gerelateerd is aan de waarde van de stad. Hierin geeft zij haar visie op de maatschappelijke relevantie van steden, stedelijke ontwikkeling en dus ook vastgoed.
Elsbeth Quispel • 19/10/2020
Whats Next thumbnail insights
Insights

De ziel van een stad

Elke maand verschijnt er een column van Elsbeth Quispel over een onderwerp dat gerelateerd is aan de waarde van de stad. Hierin geeft zij haar visie op de maatschappelijke relevantie van steden, stedelijke ontwikkeling en dus ook vastgoed.
Elsbeth Quispel • 24/09/2020
Rotterdam view, Netherlands
Research • Economia

Sweet Spot Randstad

Nederland heeft de wereld veel te bieden.  Om ook in de toekomst de magneet te blijven die we nu zijn, moet er wat gebeuren. De economische kerngebieden moeten met elkaar worden verbonden tot één economische en functionele stedelijke regio. In dat streven kunnen we gaan zoeken naar de Sweet Spot tussen zoveel mogelijk agglomeratievoordelen en zo weinig mogelijk agglomeratienadelen. 
Jos Hesselink • 26/06/2019
Meeting-1-750x456
Insights • Economia

Nederland laat teveel kansen liggen

Meer dan een product of dienst, zullen vestigingscriteria het verschil gaan maken tussen succes en falen van organisaties. Het succes van bedrijven en instituten hangt af van de mate waarin je talent kunt aantrekken en behouden. Als land, als stad en als organisatie. Dat vraagt van Nederland de aantrekkingskracht als ‘gateway to Europe’ te behouden en van bedrijven gehuisvest te zijn op locaties met de beste toegang tot de arbeidsmarkt en de beste werkomgevingen.  
 
Jeroen Lokerse • 15/05/2019
Jeroen Lokerse
Insights • Economia

Stadsgrenzen: Gedateerd fenomeen

Veel van de urgente opgaven waar ons land voor staat, zoals stedelijke verdichting, de energietransitie maar ook de woningbouwopgave, worden op stadsniveau aangepakt. Toch is er niet heel veel denkkracht voor nodig om te begrijpen dat deze vraagstukken de historische stadsgrenzen – en zelfs de provinciegrenzen en landsgrenzen – ver overschrijden. 
Jeroen Lokerse • 08/10/2019
Retail Nederland Amsterdam
Kantoren leegstand 2020
Social distancing 6 feet
black and white industrial building exterior with exposed pipes
Research • Tecnologia

Industrial Rapport

Onze onderzoekers signaleren drie trends die bepalend zijn voor de huisvestingsstrategie in de sector: technologische vernieuwing, veeleisende consumenten en de ecologische voetafdruk.
Jan Verhaegh • 30/10/2018
Kantooropname G5 daalt
Jan Verhaegh nieuw
Jan Verhaegh

International Partner - Head of Office Consultancy Netherlands
Amsterdam, The Netherlands


+31 622670982

jan.verhaegh@cushwake.com

VCard downloaden

Jeroen LOKERSE
Jeroen Lokerse

Head of Netherlands
Amsterdam, The Netherlands


Jeroen.Lokerse@eur.cushwake.com

VCard downloaden

Lees meer over 6 Feet Society

Gedragsverandering kantoor
Insights • Workplace

Voor gedragsverandering op kantoor is meer nodig dan alleen de juiste bestickering

Internationaal adviseur Cushman & Wakefield maakt vandaag de eerste resultaten bekend van analyses van het gebruik van de testopstelling van 6 Feet Office
Asaël Akkerman • 14/09/2020
Retail shopping Utrecht
Insights • Varejo

Update: COVID-19 Retail Map

De tweede editie van de COVID-19 Retail Map is nu beschikbaar.
Arjen Boesveldt • 11/08/2020
Amsterdam shops closed due to coronavirus
Insights • Economia

COVID-19 Impacts on Netherlands Real Estate

A brief weekly update on the impacts of COVID-19 pandemic on commercial real estate in The Netherlands.
Jos Hesselink • 19/08/2020
Empty modern office clean
Insights • Escritório

Introductie COVID 19 Office Map

Sinds een aantal weken worden in Nederland de voorzorgsmaatregelen met betrekking tot het coronavirus vanuit de overheid versoepeld.
Jan Verhaegh • 16/07/2020
Warehouse Netherlands
Insights • Industrial

Infographic: COVID-19 Industrial & Logistics Map

De eerste editie van de COVID-19 EMEA Industrial & Logistics infographic is nu beschikbaar.
Menno van Boxtel • 18/08/2020
6 feet retail kerkelanden hilversum
Hotels Report 2020
Insights • Hospitality

Investeringen in Europees hotelvastgoed in de eerste helft van 2020

Investeringsvolume in hotels in Nederland met ruim 40 procent gedaald.
Ralph van Polanen Petel • 08/09/2020
Social distancing 6 feet
Insights • Escritório

Download de Veilig-terug-naar-de-werkplek Gids

Wereldwijde kennis gebundeld voor een veilige, kostenefficiënte en gezonde terugkeer naar kantoor.
Marc van Rijssen • 18/05/2020
6 Feet Office (image)
clean desk cofee
Retail Nederland Amsterdam
Kantoren leegstand 2020

VINDT U NIET WAT U ZOEKT?

Neem contact op met een van onze deskundigen.